Sıkışıp Kalmaktan Nasıl Kurtulursun?
Hiç yol kenarında kaldınız mı?
Arabanız hareketsizken ve kendi başınıza tamir edemeyeceğiniz şekilde bozulmuşken dünyanın yanınızdan akıp gitmesini izlemekten daha sinir bozucu bir şey yoktur. Arabanızla ilgili bir sorunla karşılaştığınızda, bir çekici çağırabilir veya sizi tekrar yola çıkaracak yol yardım hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.
Peki ya hayatınız mahvolmuş gibi hissettiğinizde ne yaparsınız? Sıkıştığınızda ne yaparsınız? Orta yaş krizinde yol yardımı diye bir şey yoktur.
Kendinizi sıkışmış hissetmenize yol açabilecek birçok olay vardır. İşten atılmak, yakın birinin ölümü, işinizden nefret ettiğinizi fark etmek, başarısız bir romantik ilişki, maddi sorunlar, ebeveyn olmak ve hayatınızdaki hemen hemen her türlü olay, kendinizi kaybolmuş ve yalnız hissetmenize neden olabilir.
Hayatta sıkışıp kalma hissi her zaman korkudan kaynaklanır. Yanlış karar vermekten korkarsınız. Geçmişte sizi şu anki çıkmaza sürükleyen kötü kararlar aldığınızı düşündüğünüz için ne yapacağınızı bilemezsiniz ve yanlış yolda daha fazla zaman harcamaktan korkarsınız Başarısız olmaktan korkuyorsun ya da başarılı olmaktan korkuyorsun. Sorun şu ki, başarısızlık veya başarı korkunuzun sizi geride tutan şey olduğunu kabullenseniz bile, bu korku hâlâ oradadır. Onu düşünmeden atamazsınız.
İhtiyacınız olan şey biraz olumlu ivme. Tüm sorunlarınızı hemen çözmenize gerek yok. Sadece bir şeyleri farklı yapmaya başlamanız gerekiyor. Tüm hayatınızı çözmeye çalışmak yerine, tıkanıklıktan kurtulmak için bu dokuz stratejiden birine odaklanın. Her strateji sizin için işe yaramayacaktır, ancak bunlardan en az biri işe yarayacaktır.
Eğer her şeyi her zaman yaptığınız şekilde yapmaya devam ederseniz, aynı alışkanlıklara hapsolursunuz ve aynı can sıkıntısı ve tatminsizlik duygusuyla sıkışıp kalırsınız.
Sonuç olarak, sıkışıp kaldığın yerden kurtulmanın tek yolu bir şeyler yapmaktır, hatta yanlış bir şey yapmak bile.
Hareket, yönden daha önemlidir
Beyniniz sizi kontrol etmeyi sever. Sıkışmış olmak güvenlidir. Aklınızdan geçen tek şeyin her yönde tehlike olması da bu yüzdendir. Hiçbir seçimin doğru gelmemesi de bu yüzdendir. Beyniniz değişmenizi istemez. Değişim korkutucudur.
Sıkıştığınızda, hangi yöne gittiğinizden çok, hareket ediyor olmanız daha önemlidir.
Hayatta nereye gitmek istediğinizi bilmiyorsanız, hangi yöne gittiğinizin bir önemi yok. Sadece bir şeyler yapın. Tek doğru tercih olmak zorunda değil. Emin olmadığınız işi seçin, ilginizi çeken dersi alın, farklı bir kariyer deneyin.
Olabilecek en kötü şey, işe yaramamasıdır. Bunun nasıl bir his olduğunu zaten biliyorsun. En azından bir şeyler yapmış olursunuz. Her yeni bir şey denediğinde, başka bir şey denemeyi daha kolay hale getirirsin.
Hayatınızın ilerleyen dönemlerinde size şaşırtıcı şekillerde yardımcı olabilecek yeni beceriler öğrenir ve yeni insanlarla tanışırsınız.
Doğru seçimi yapmaya çalışmayın, sadece herhangi bir seçimi yapın.
Yönden ziyade hareket önemlidir.
Korkarak yap
İnsanlar riskten kaçınan bir türdür. İşte bu yüzden sıkışıp kaldın. Risk almaktan korkuyorsun. Korkmasan bir şeyler yapardın.
Aşırı özgüvene sahip insanlarla sizin aranızdaki farkı biliyor musunuz?
Kendine güvenen insanlar, korkutucu şeyler yapan insanlar da korkarlar. Bunu sadece korkarak yaparlar. Hayat bir maceradır. Tehlikesiz ve engelsiz bir yolculuk, bir görev değil, bir iştir. Siz bir arayış içindesiniz.
Korkunun komik yanı, o şeyi yapmadan önce zirveye ulaşmasıdır. Sahne korkusu, ilk cümlenizi söylediğinizde geçer. Su, alışana kadar soğuk gelir.
Eğer sıkışıp kaldığın yerden kurtulmak istiyorsan, korkuyla bir şeyler yapmaya karar ver. Korktuğun zaman bile ne kadar ileri gidebileceğine şaşıracaksın.
Ne fark ettiğinize dikkat edin
Büyük şeylere odaklanmayı bırakın. İlişkileri, kariyeri ve mutluluğu anlamaya çalışmak yerine, hayattaki küçük şeylere bakmaya başlayın.
Neyi fark ettiğinize dikkat edin. Hangi desenler sürekli ortaya çıkıyor? Defterinize karalama yaparken heyecanlanıyor musunuz? Egzersiz yaparken rahatlıyor musunuz?
Bunlar ipuçları. Çoğu insan takılıp kalıyor ve aynı şeyleri tekrarlıyor. çünkü birinin onlara tam olarak ne yapacaklarını söylemesini bekliyorlar. Gökyüzüne yazılmış net bir mesaj istiyorlar.
Gerçek şu ki, ne yapmanız gerektiğini söyleyen ipuçları var, ancak bunlar küçük ve anda kalmayı uygulamadığınız sürece gözden kaçmaları kolay.
Kaçış hızını oluşturun
Bir şeyler yapmak için motivasyon mu bekliyorsunuz?
O zaman sana kötü bir haberim var. Motivasyon sihir değil. Motivasyon, nörotransmitter dopaminden gelir. Beyninizdeki dopamini neyin artırdığını biliyor musunuz?
Bir şeyler yapmak.
Motivasyon, bir şeyler yapmaktan gelir. Motivasyon yüzünden bir şeyler yapmazsınız. Sıkıştığınızda, hareket edebilmek için yeterli ivmeyi kazanmanız gerekir. Kaçış hızına ulaşmanız gerekir. Büyük bir şey yapmak için motivasyon beklemek yerine, çok küçük şeyler yapmaya başlayın.
Kaçış hızının oluşturulması, atomik alışkanlıklar ve alışkanlık istifleme kavramlarının birleşimidir. Birbirini besleyen bir dizi küçük eylemde bulunmaya başlıyorsunuz.
Unutmayın, şu anda bir yöne ihtiyacınız yok, sadece harekete ihtiyacınız var. Dopamin salgılamak için iki veya üç küçük alışkanlığı bir araya getirin.
Bir mekik çekmek ve bir cümle yazmak olabilir.
Hiçbir eylem çok küçük değildir.
Olmak istediğiniz kişi olmayı deneyin
Büyük olasılıkla, ne yapmak istediğinize aşırı odaklanmışsınız. Peki ya hayatınızda ne yapmak istediğiniz konusunda endişelenmeyi bırakıp, "Kim olmak istiyorum?" diye sorsanız?
Nasıl bir insan olmak istediğine dair bir fikrin var.
İyi bir insan olmanın ne demek olduğunu biliyorsun. Nasıl bir insan olmayı umduğunu biliyorsun. Kendi çağrını bulmaya çalışmak yerine, olmak istediğin kişi olmayı dene.
Kim olduğunuzu değiştirmenin en iyi yolu, başka biri olmayı denemektir. Bu, başarana kadar yapmacık davranmak anlamına gelmiyor. Nasıl bir insan olmak istediğinizi iyice düşünmeli ve o kişinin ne tür şeyler yapacağını fark etmelisiniz. Sonra da onları yaparsınız.
Erken kalkan biri olmak ister misin? Bu şekilde yaşamayı dene. Erken kalkan insanlar senden neleri farklı yapıyor? Yataktan kendi istekleriyle kalkmazlar. Bir sistemleri vardır.
Muhtemelen erken yatarlar. Ayrıca muhtemelen iyi bir uyku rutinine sahiptirler. Yani her gün aynı saatte kalkıp aynı saatte yatarlar. Günün geç saatlerinde çok fazla kafein tüketmezler. Belirli bir saatten sonra telefonlarından uzak dururlar. Başka bir deyişle, erken kalkmak gibi basit bir eylemin bile içinde çok şey var. Eğer bu özelliği kendinizde istiyorsanız, alarmınızı daha erkene kuramazsınız. Bu, başarısızlığın reçetesidir.
Bunun yerine, sabah erken kalkanların alışkanlıklarını uygulamalısınız. Hepsini aynı anda yapmanıza gerek yok. Bu, hızla başarısızlığa uğramanın bir başka yoludur. Bunun yerine, tek bir alışkanlığı uygulayın, her seferinde tek bir sistem geliştirin. Başarısız olduğunuz için kendinize kızmayın; hala pratik yapıyorsunuz.
Yeterince tekrar yaparsanız, yeterince uzun süre pratik yaparsanız, kim olduğunuzu değiştirirsiniz. Olmak istediğiniz kişi olmayı deneyin; başarılı olan her insanın yaptığı tek şey budur.
Dolambaçlı yolların tadını çıkarın
Hayat planladığın gibi gitmeyecek. Hayat böyle işte. Ya zorla girdiğin yollara sinirlenirsin ya da manzaranın tadını çıkarırsın.
Çoğu zaman, sıkışıp kaldığınız yerden kurtulmak için sadece bakış açınızı değiştirmeniz gerekir. Belki de hiç kaybolmadınız. Belki de sizi yoldan çıkaran her neyse, tam da olmanız gereken yere getirmiştir.
Hayatınızın en güzel yanlarını arayın ve tadını çıkarın. Ne kadar çok iyiyi ararsanız, o kadar çok şey bulursunuz. Hayatın çıkmaz sokakları, en azından anlatılacak harika hikayeler sunar.
Sıradan olanı kucaklayın
Hiçbir şeydense her zaman bir şey daha iyidir
Belki henüz fark etmemiş olabilirsiniz ama genellikle bir günde mümkün olandan çok daha fazlasını yapmayı planlıyorsunuz.
Sadece sen değilsin.
Hepimiz, bir günde neler başarabileceğimizi abartırız ve bir yılda neler başarabileceğimizi küçümseriz. Hayat kilometrelerle değil, santimlerle oynanan bir oyundur. Büyük projeler, yavaş ve ağır ilerleyen bir ilerlemeyle tamamlanır.
Eğer bugün başarmak istediklerinizden geri kalırsanız yapabileceğiniz en kötü şey kendinizi suçlamak ve yarın iki kat daha fazla çalışmaya karar vermektir. Hayatta sıkışıp kaldığınızda, her gün için büyük, başarılması imkânsız bir plan yapmaya çalışmak cazip gelir. Bu genellikle daha fazla hayal kırıklığına yol açar.
Bunun yerine kendinize şunu hatırlatın: Hiçbir şeydense bir şey yapmak her zaman daha iyidir. Bir günde bütün bir makaleyi yazmaya çalışmak yerine, sadece taslağını hazırlamakla yetinebilirsiniz.
Bazı günler yapılacaklar listenizdeki her şeyi hallettiğinizi fark edebilirsiniz. Ancak çoğu gün, yalnızca birkaçını tamamlayabilirsiniz.
İşte bir zafer.
Eğer günün sonunda istediğiniz hiçbir şeyi yapamadığınız bir durumla karşı karşıya kalırsanız, beş dakikanızı ayırıp bir hedefe doğru az da olsa bir şeyler yapın. Hiçbir şeyden iyidir. O beş dakika, sizi yarına hazırlar ve hedeflerinize biraz daha yakın olduğunuzu bilerek yatağa girmenizi sağlar.
Tutkulu olduğunuz şeyleri yapın
Hiçbir şeyi saatlerce arayıp, aramayı bıraktığınızda onu bulduğunuz oldu mu? Sıkışıp kalmaktan kurtulmak çoğu zaman böyledir. İlerleme kaydetmeyi bıraktığında ancak ilerleme kaydedersin. Köklü değişiklikler yapmak, finansal başarıya veya mutluluğa giden yolu bulmaya çalışmak yerine, sevdiğiniz bir şey bulun.
Size keyif verecek bir hobiye ihtiyacınız var.
Tutkunuzun karmaşık veya pahalı olması gerekmez. Bunlardan hiçbiri olmazsa daha iyi sonuç alırsınız. Tutku duyduğunuz bir şeyi düzenli olarak yaparsanız, bu tutku hayatınızın diğer alanlarına da sızmaya başlayacaktır.
Sizi daha önce sinirlendiren şeylere karşı daha sabırlı olmaya başlayacaksınız çünkü bir çıkış yolunuz olacak.
Tutkularımdan biri de defterime kolaj sanatı yapmak. Kesip yapıştırmayı çok seviyorum. Bunu paraya çevirmenin bir yolu yok. Bu kolajları kendi zevkim için yapıyorum.
Çoğu zaman, zorlu iş problemlerinin çözümleri, son kâğıt parçasını yapıştırmayı bitirdiğimde aklıma gelir; oysa ben o anda kolajdan başka bir şey düşünmüyordum.
Tutkular ve hobiler, bilinçli zihninizin dinlenebileceği bir tür transa girmenizi sağlar. Sizi, sezgilerinize daha kolay erişebileceğiniz yaratıcı bir alana sokar. Ayrıca, parayı veya başkalarının fikirlerini umursamadan bir şeyler yaparak zaman geçirmek ruhunuz için iyidir.
Bu aşamaya girdiğinizde dünyanın geri kalanı en azından birkaç dakikalığına da olsa yok oluyor. Trans halinden çıktığınızda kendinizi daha dinlenmiş hissedeceksiniz ve sıkıştığınız yerden kurtulmak için daha fazla enerjiniz olacak.
Hatta bir tutkuya birkaç hafta kendinizi kaptırdıktan sonra artık takılıp kalmadığınızı bile görebilirsiniz.
Şu anda ne yaşıyor olursanız olun, başa çıkmaya çalıştığınız duygular kalıcı değil. Hayat değişecek. Sonsuza dek olduğunuz yerde kalmayacaksınız. Öyle ya da böyle, hayatınız değişecek.
Daha hızlı bir şekilde tıkanıklıktan kurtulmak istiyorsanız, kendiniz bir tür değişim başlatmalısınız. En ufak bir değişiklik bile dünyanızı değiştirebilir.
Ali Aykut TENĞERLİ
İlgili Diğer Yazılar
Tom Cruise'un 'Ebedi' Gençliğe Giden 4 Sırrı ve Olağandışı Uzun Ama Başarılı Kariyeri
